YAŞAM Kategorisi
Dünya Genelinde Yüzde 53’ü Haftada 4 Gece Veya Daha Az Uyuyor
Dünya Uyku Günü kapsamında yapılan araştırmalara göre, dünya genelinde katılımcıların yüzde 53’ü haftada sadece 4 gece veya daha az iyi uyuyor. Yetişkinlerin yarısından fazlası ve 13 yaş altı çocukların yüzde 44’ü yeterli uyku alamıyor. Stres, ekran kullanımı, iş sorumlulukları ve uyku bozuklukları başlıca nedenler. Kadınların yüzde 48’i, erkeklerin yüzde 42’si uykuya dalmakta güçlük çekiyor. Uykusuzluk, hafıza ve dikkat kaybına, duygusal dengesizliğe, kalp hastalıkları ve diyabet riskinin artmasına yol açıyor. Uzmanlar düzenli saatler, karanlık ortam ve akşamdan önce ekran kullanımını sınırlamayı öneriyor.
Yapay zeka özetledi
Bahar Yorgunluğu İ̇ki Üç Hafta Süren Halsizlikle Belirir
Bahar yorgunluğu, kış aylarında yavaşlayan metabolizmanın baharın gelişine ayak uyduramaması sonucu ortaya çıkar ve ortalama iki-üç hafta süren halsizlik, yorgunluk ve isteksizlikle kendini gösterir. Medicana Bursa Hastanesi İç Hastalıkları Uzm. Dr. Serdal Baysal, belirtiler arasında boyun, sırt, omuz ve eklem ağrıları; mide şikayetleri; sinirlilik, baş ağrısı, uyku düzensizlikleri ile tansiyon ve şeker regülasyonunda bozulma olduğunu açıkladı. Bahar aylarında havadaki ısı, ışık, nem ve iyon değişikliklerinin hormonal dengesizliğe neden olduğu vurgulandı. Korunmak için günlük 2-3 litre sıvı tüketimi, bol sebze-meyve alımı, az ve sık beslenme, açık havada yürüyüş ve kafein-alkol tüketiminin azaltılması önerildi.
Yapay zeka özetledi
Burtom Özlüce Tıp Merkezi’nden Kronik Böbrek Hastalığı Uyarısı
Burtom Özlüce Tıp Merkezi Dahiliye Uzmanı Dr. Filiz Gündüzer, 12 Mart Dünya Böbrek Günü dolayısıyla toplumda her 10 kişiden birini etkileyen kronik böbrek hastalığına dikkat çekti. Hastalığın sinsi ilerlediğini, erken dönemde belirti vermediğini ve yorgunluk, iştahsızlık, ödem ile tansiyon yüksekliği gibi bulguların genellikle ilerlemiş evreyi işaret ettiğini açıkladı. Risk grubunda yer alan diyabet, hipertansiyon, obezite, ailevi böbrek hastalığı öyküsü ve 60 yaş üstü kişilerin düzenli böbrek kontrolleri yaptırması gerektiğini vurguladı. Erken teşhis için basit kan ve idrar testlerinin yeterli olduğunu, bu sayede diyaliz sürecinin geciktirilebileceğini veya önlenebileceğini belirtti.
Yapay zeka özetledi
Engelli Çift, Akülü Sandalyelerle Zeybek Oynuyor
Aylin Arslan (44) ve Ahmet Arslan (36), yıllar önce engellilere yönelik bir internet platformunda tanıştı; ailelerinin “Engellisin, evlenemezsin” uyarılarına rağmen 2016 yılında evlendi. Kocaeli’de Gonca Engelsiz Yaşam Merkezi’ne katılan çift, burada ‘Sanatta Ben de Varım’ programı kapsamında akülü sandalyeleriyle zeybek oynayan halk oyunları ekibinde yer alıyor. Çiftin 8 yaşında bir kız çocuğu var; Aylin, anneliğin kendisine güç verdiğini ve merkezin sosyal yaşam imkânlarının öz güvenlerini artırdığını belirtti.
Yapay zeka özetledi
Bariatrik Cerrahi, Obeziteye Bağlı Hastalıkların Tedavisinde Etkili
Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Başar Aksoy, obezite cerrahisinin doğru hasta seçimi ve uzman ekip tarafından uygulandığında kilo kontrolü ile diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları, uyku apnesi ve eklem rahatsızlıkları gibi obeziteye bağlı hastalıkların tedavisinde önemli faydalar sağladığını açıkladı. Aksoy, vücut kitle indeksi yüksek ve diyet-egzersizle yeterli kilo veremeyen hastalarda bariatrik cerrahinin kritik bir tedavi seçeneği olduğunu vurguladı. Ameliyat sonrası süreçte sağlıklı beslenme, düzenli takip ve aktif yaşam tarzının başarının anahtarı olduğunu belirtti.
Yapay zeka özetledi
Baş-boyun Kanserlerinde Erken Teşhis İ̇çin Üç Hafta Kuralı
Baş-boyun kanserlerinde erken teşhisin hayati önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Ahmet Kızılay, üç haftayı geçen şişlik, yara, ses kısıklığı veya kanama gibi belirtilerde vakit kaybetmeden kulak burun boğaz uzmanına başvurulması gerektiğini söyledi. Turgut Özal Tıp Merkezi’nde baş-boyun kanseri tedavisi yürüten Kızılay, merkezin 2020 yılında hizmete açılan Onkoloji Hastanesi ile birlikte güçlü bir altyapıya sahip olduğunu ve şu anda 5 öğretim üyesiyle neredeyse her gün en az bir kanser ameliyatı gerçekleştirdiğini açıkladı. Sigaranın baş-boyun kanserlerinin başlıca nedeni olduğunu belirten Kızılay, sigara içenlerin belirtilere üç hafta beklemeden dikkat etmesi ve mümkünse sigarayı bırakması gerektiğini ifade etti.
Yapay zeka özetledi
Organik Kedi Kumuna Yönelik 2023 Unido-tübi̇tak Finalisti
Yaşar Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Hüseyin Gökmen Aksoy, Çorum’daki ailesinin ceviz bahçesinden elde edilen kabukları kullanarak silika bazlı kedi kumlarının yol açtığı silikozis riskini ortadan kaldıran organik kedi kumu geliştirdi. Ürün, 2023 yılında UNIDO ve TÜBİTAK iş birliğiyle yürütülen GCIP programında finale kaldı. Kimyasal içermeyen, yüksek emicilik ve koku kontrolü sağlayan ürün, KOSGEB desteğiyle Ar-Ge sürecinden geçerek ticarileştirildi ve hayvanseverlerin tüketimine sunuldu.
Yapay zeka özetledi
Pulmoner Rehabilitasyon Haftası: Egzersiz, İ̇laçla Aynı Önemde
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Serdanur Özdemir, 9-15 Mart 2025 tarihlerinde Sağlık Bakanlığı tarafından ilan edilen Pulmoner Rehabilitasyon Haftası kapsamında, kronik solunum yolu hastalıklarında ilaç tedavisinin yanı sıra egzersizin eşit derecede önemli olduğunu vurguladı. Uzman, nefes darlığının hastalık doğasından dolayı kalıcı olabileceğini, pulmoner rehabilitasyonun amacının doğru nefes teknikleri ve solunum yolu temizliği öğretmek, egzersiz kapasitesini artırmak ve yaşam kalitesini yükseltmek olduğunu açıkladı. Yöntem, hasta grubuna göre yatılı ya da günübirlik gruplar halinde uygulanıyor; ayrıca tele-pulmoner rehabilitasyon gibi uzaktan çözümler geliştirilmeye çalışılıyor.
Yapay zeka özetledi
Erzincan’da Fiziksel Engelli Kadın, 1800 Metrede Kayak Yaptı
Erzincan’da yaşayan 32 yaşındaki fiziksel engelli Ayşe Yalçın, Ergan Dağında tekerlekli sandalyesine takılan özel aparatla kayak yaptı ve hayalini gerçekleştirdi. Yalçın, 7 yaşındayken geçirdiği bir ameliyatın ardından yaşamını tekerlekli sandalyede sürdürmekte ve Ertuğrul Gazi Anadolu Lisesi’nde memur olarak çalışıyor. Kayak, yaklaşık 1800 rakımda gerçekleşti. Daha sonra yamaç paraşütü eğitimi alan Yalçın, Erzincan Valisi Hamza Aydoğdu’nun da desteklediği bu başarısıyla tekerlekli sandalyenin bir araç olduğunu kanıtladı.
Yapay zeka özetledi
Türkiye’de 72 Bin Kronik Böbrek Hastası, Yılda 2,5 Milyon Ton Su Atığı
Türkiye’de yaklaşık 72 bin son dönem kronik böbrek yetmezliği hastası bulunuyor; bunların 69 bini hemodiyaliz, 3 bini periton diyalizi ile tedavi görüyor. Dünya Böbrek Günü kapsamında Türk Böbrek Vakfı, 1800 pet şişeden oluşturulan 2,5 metre yüksekliğinde ve 150 kilogram ağırlığındaki dev böbrek maketiyle plastik tüketiminin çevresel etkisini sembolize etti. Hemodiyaliz tedavisinde bir hasta tek seansında en az 200 litre şebeke suyu kullanıyor; ülke genelinde yılda 2-2,5 milyon ton su bu süreçte atığa dönüşüyor. Uzmanlar, böbrek sağlığının korunmasının aynı zamanda su kaynaklarının ve çevre sürdürülebilirliğinin korunması olduğunu vurguladı.
Yapay zeka özetledi
Yıldırım Belediyesi Cumalıkızık’ta 4000 Öğrenciye Hayvan Sevgisi Eğitimi Verdi
Yıldırım Belediyesi, Cumalıkızık’ta bulunan Sahipsiz Hayvan Bakımevi ve Tedavi Merkezi ile Sahiplendirme Merkezi’ni Osmangazi Gençlik Merkezi üyelerine ziyaret ettirdi. Etkinlik, 2023–2024 yılları arasında ilçe içi ve dışı yaklaşık 100 okuldan 4000’e yakın öğrenciye yönelik hayvan sevgisi farkındalığı oluşturmak amacıyla düzenlendi. Başkan Oktay Yılmaz, merkezin gençlerle paylaşıldığını, sokak hayvanlarının tedavisi ve bakımı ile çocuklarda merhamet bilincinin geliştirilmesinin eşit derecede önemli olduğunu vurguladı. Ziyaret sırasında gençler, uzmanlar eşliğinde tedavi ve bakım alanlarını inceledi.
Yapay zeka özetledi
Kulak Çöpleri İ̇şitme Kaybına Neden Olabilir
Op. Dr. Vedat Oruk, Nilüfer Belediyesi’nin Dr. Ceyhun İrgil Sağlık Müzesi’nde düzenlediği Sağlık Buluşmaları’nda kulak sağlığı konusunda bilgilendirme yaptı. Kulak çöplerinin kulağı koruyan doğal sıvıyı zarla karıştırarak işitme kaybına neden olduğunu, kulağa hiçbir yabancı cisim sokulmaması gerektiğini açıkladı. İşitme cihazının yaşlılık belirtisi değil, gözlük gibi doğal bir ihtiyaç olduğunu vurguladı. Yüksek sesli ortamlardan ve bilimsel dayanağı olmayan ev tedavilerinden uzak durulması gerektiğini belirtti.
Yapay zeka özetledi
Geniz Eti Büyümesi Çocuklarda Öğrenme Güçlüğüne Neden Olabilir
Geniz eti büyümesi, 4-7 yaş arası çocuklarda horlama, ağızdan nefes alma, burun tıkanıklığı ve akıntısı gibi belirtilerle ortaya çıkar. Dr. Sümbül Bayraktar Güzeldağ, tedavi edilmezse damakta kubbeleşme, dişlerde düzensizlik ve ön üst dişlerin öne çıkmasına neden olabileceğini, ayrıca uyku kalitesini bozarak dikkat eksikliği, öğrenme güçlüğü ve okul başarısında düşüşe yol açabileceğini açıkladı. Cerrahi tedavi, ciddi solunum sıkıntısı veya uyku apnesi durumlarında 1 yaşından itibaren uygulanabilir ancak genellikle 3 yaş sonrası tercih edilir; operasyon yaklaşık 15-20 dakika sürer ve dış kesi yapılmaz.
Yapay zeka özetledi
Kronik Böbrek Hastalığı Erken Teşhisle Önlenebilir
Prof. Dr. Esat Korğalı, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi Üroloji Ana Bilim Dalı’ndan olarak Dünya Böbrek Günü dolayısıyla açıklama yaptı. Kronik böbrek hastalığı dünya genelinde her 10 yetişkinden 1’ini etkiliyor; hastalık çoğunlukla erken evrelerde belirtisiz ilerliyor ve yüzde 90 böbrek fonksiyonu kaybedilene kadar sessiz kalabiliyor. En önemli risk faktörleri diyabet, hipertansiyon, obezite, sigara ve aile öyküsüdür. Erken teşhis için yılda en az bir kez kreatinin ve idrar testleri yapılması gerekiyor. Korğalı, sağlıklı yaşam alışkanlıkları, tuz tüketiminin günde 5 gramın altında tutulması ve kontrolsüz ilaç kullanımından kaçınılması gerektiğini vurguladı.
Yapay zeka özetledi
Mersin’de 21 Yaşındaki Aleyna Ülger, Altın İ̇şçiliğinde Ustalaştı
Mersin’de yaşayan 21 yaşındaki Aleyna Ülger, 3 yıl önce Akdeniz ilçesindeki bir kuyum atölyesinde çırak olarak kuyumculuğa başladı ve yüksek sıcaklıkta altın eritme, kezzap işlemi, şekil verme, parlatma ve cilalama gibi zahmetli süreçleri tamamlayarak ustalığa yükseldi. Arkadaşının yönlendirmesiyle mesleğe giren Ülger, ojeli tırnaklarıyla altın kolye, bilezik, küpe ve yüzük üretiyor; ‘uzay’, ‘saman’, ‘prenses’, ‘ışıltı’, ‘piramit’ ve ‘masif’ isimli tasarımları Mersin genelinde satışa sunuluyor. Atölye sahibi Aytaç Ekici, onun işi bir-iki günde öğrenebildiğini ve erkeklere kıyasla daha iyi algıladığını belirtti.
Yapay zeka özetledi
Böbrek Hastalıklarında Erken Uyarı İ̇çin Gece İ̇drarı İ̇zlenmeli
Prof. Dr. Mehmet Tanrısev, 12 Mart Dünya Böbrek Günü kapsamında İzmir’de yaptığı açıklamada, böbrek hastalıklarının sinsi ilerlediğini, uzun süre belirti vermediğini ve en önemli erken uyarının gece idrara çıkma olduğunu vurguladı. Tanrısev, tuz tüketimini günlük 3 gramla sınırlamayı, su tüketimini en az 1,5 litre tutmayı ve hipertansiyon ile diyabet hastalarının rutin idrar tetkiki yaptırmalarını önerdi. Bilinçsiz ilaç ve bitkisel çay kullanımının böbreğe kalıcı hasar verebileceğini belirten Tanrısev, böbrek nakli için diyalize girmenin zorunlu olmadığını, özellikle canlı vericisi olan hastalarda erken naklin yaşam kalitesini artırdığını ifade etti.
Yapay zeka özetledi
Raynaud Fenomeni, Romatizma Hastalıklarının Erken Uyarısı Olabilir
Raynaud Fenomeni, soğukta ve heyecanda parmak uçlarında solukluk-morarma-kızarıma neden olan bir durumdur. Fırat Üniversitesi Hastanesi Romatoloji Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Süleyman Serdar Koca, bu belirtileri yaşayan kişilerin romatizma hastalıklarıyla ilgilenen bir doktora başvurmasını önerdi. Normal popülasyonun yüzde 5’inde görülen bu durum, el romatizması gibi bazı romatizma hastalıklarının habercisi olabiliyor. Tedavide damar daralmasını önleyen ilaçlar, sigara ve kahveden kaçınma, soğuktan korunma ile stres yönetimi önem taşıyor.
Yapay zeka özetledi
Eskişehir’de Çiçek Bamya Kilo 3.500 Tl’ye Satıldı
Eskişehir’de aktarlık yapan Koray Özkılıç, çiçek (altın) bamyanın kilosunu yaklaşık 3 bin 500 TL’ye sattığını açıkladı. Bamya, Eylül ayında hasat edilir ve sabah 05.00’ten itibaren güneş doğmadan toplanır; öğlen sıcaklığından önce ipe dizilir. Küçük ve çiçek halinde toplanması kaliteyi belirler. Bamya, yağ çözücü, zayıflatıcı, prostata koruyucu ve kabızlıkla mücadele edici özelliklere sahiptir. İşçilik zorluğu nedeniyle üreticiler azaldığı için fiyat yükseldi.
Yapay zeka özetledi
Tavuk Eti Üretimi Ocak’ta %6 Azaldı, Yumurta Üretimi %15,1 Arttı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Ocak ayı Kümes Hayvancılığı Üretimi verilerini 25 Mart’ta açıkladı. Ocak ayında tavuk eti üretimi bir önceki aya göre yüzde 6 azalarak 238 bin 794 ton oldu; bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 2,4 arttı. Tavuk yumurtası üretimi Ocak’ta 1 milyar 902 milyon 299 bin adet gerçekleşti ve bu, bir önceki aya göre yüzde 2,2, bir önceki yılın Ocak ayına göre yüzde 15,1 artış anlamına geldi. Kesilen tavuk sayısı da bir önceki yıla göre yüzde 3 yükseldi.
Yapay zeka özetledi
Glokom, Erken Teşhisle Önlenen Görme Kaybı Tehlikesi
Glokom, göz içi basıncının yavaşça yükselmesiyle görme sinirini zararlandıran ve tedavi edilmezse kalıcı körlüğe neden olan bir hastalıktır. Dünya genelinde 70-80 milyon kişi etkileniyor ve bunların 7-8 milyonu körlükle sonuçlanabiliyor. Hastalığın %30’u toplam körlük vakalarına neden oluyor. Genetik yatkınlık en önemli risk faktörü: birinci derece akrabada glokom varsa risk 10 kat artıyor. 40 yaş sonrası düzenli göz muayenesi, göz tansiyonu ölçümü, görme alanı testi ve özel filmlerle erken teşhis kritik önem taşıyor. Açık ve dar açılı olmak üzere iki türü bulunuyor; dar açılı glokomda ani ağrı, görme bulanıklığı ve ışık hâleri gibi acil müdahale gerektiren belirtiler ortaya çıkabiliyor.
Yapay zeka özetledi