DÜNYA Kategorisi
Putin, 2025’i Ukrayna Operasyonlarında Dönüm Noktası İlan Etti
Putin, 2025’in Ukrayna’daki Rus askeri operasyonları için “dönüm noktası” olduğunu açıkladı. Moskova’da Savunma Bakanlığı yetkilileriyle yaptığı toplantıda, Rusya’nın stratejik inisiyatifi ele geçirdiğini, Oreşnik balistik füze sistemlerinin yıl sonuna kadar muharebe görevine alınacağını ve Burevestnik ile Poseidon’un “benzersiz ve türünün tek örneği” silahlar olarak kalacağını belirtti. Ukrayna’da güvenli tampon bölgeyi genişletme görevini tutarlı şekilde yerine getireceklerini vurgulayan Putin, Avrupa’ya saldırı iddialarını “saçmalık” olarak değerlendirdi.
Yapay zeka özetledi
Avrupa, Rus Varlıklarını Ukrayna’ya Kullanma Konusunda Kararsız
Avrupa ülkeleri, Rusya-Ukrayna Savaşı’nda Ukrayna’ya destek amacıyla dondurulan Rus varlıklarını kullanma konusunda kararsız kaldı. Bu varlıkların büyük kısmı Belçika’da tutuluyor ve hukuki zemin güçlü olsa da Avrupalı devletler ortak bir yol belirleyemeyince karar aylardır erteleniyor. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Rusya’nın dört yıl içinde NATO’ya saldırabileceğini uyarırken, Avrupa orduları ABD liderliğindeki komuta yapısı olmadan sahada hala dağınık kalıyor. ABD ise güvenlik odaklı yaklaşımını Batı Yarımküre ve Hint-Pasifik’e kaydırarak sorumluluk devrini gündeme getiriyor.
Yapay zeka özetledi
Gazze Şeridi’nde İ̇srail Saldırıları Sonucu 24 Saatte 1 Ölü, 1 Yaralı
Gazze Şeridi’nde İsrail’in saldırıları nedeniyle son 24 saatte 1 kişi hayatını kaybetti ve 1 kişi yaralandı; bu durumla Ekim ayında ilan edilen ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim’den bu yana toplam can kaybı 394’e, yaralı sayısı 175’e yükseldi. Ateşkesin başlamasından önce başlayan çatışmalar 7 Ekim 2023 tarihinde başladı ve bu tarihten bu yana 70 bin 668 kişi öldü, 171 bin 152 kişi yaralandı. Saldırılar devam ediyor ve Filistin Sağlık Bakanlığı tarafından doğrulandı.
Yapay zeka özetledi
İsrail, Gazze’de En Az Binlerce Filistinliyi İdari Gözaltında Tutuyor
İsrail ordusu, Ekim 2023’te Gazze’ye başladığı saldırılar sonrası en az binlerce Filistinliyi alıkoydu; bu kişilerin akıbeti hâlâ bilinmiyor. İsrail, ateşkes sonrası bile ailelerine nerede olduklarını, hangi yasa kapsamında tutulduklarını veya sağlık durumlarını açıklamayı reddediyor. Alıkonulanlar, Aralık 2023’te genişletilen “Yasadışı Savaşçılar Yasası” kapsamında idari gözaltına alınırken, çoğu avukat ziyareti olmadan 25 Nisan 2024’e kadar Sde Teiman Gözaltı Merkezi’nde tutuldu. İnsan Hakları İçin Doktorlar ve Adalah gibi kuruluşlar, bu uygulamanın uluslararası hukuka aykırı olduğunu, zorla kaybetme suçunu oluşturduğunu ve sistematik cinayet olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Yapay zeka özetledi
Alman Kiliseleri İsrail’e Silah İhracatını Durdurmayı Talep Etti
Alman Katolik ve Protestan Kiliseleri Birliği (GKKE) temsilcileri Karl Jüsten ve Anne Gidion, Berlin’deki basın toplantısında İsrail’e silah ihracatının ateşkes sonrası bile devam etmemesi çağrısında bulundu. Jüsten, Alman hükümetinin 24 Kasım’da bu ihracatı yeniden onaylamasını “erken karar” olarak değerlendirdi ve uluslararası insani hukuka aykırı uygulamaları vurguladı. Gidion, Hindistan’a silah ihracatında kolaylaştırma önerisini eleştirerek AB kriterlerine uygun sıkı denetim talep etti. Çalışma Grubu Başkanı Max Mutschler ise insan haklarına öncelik verilmesini istedi.
Yapay zeka özetledi
Japonya Merkez Bankası 30 Yılda En Yüksek Faiz Artışına Gidiyor
Japonya Merkez Bankası (BoJ), artan enflasyonist baskılarla 6 toplantı sonra faiz artırımı kararı alacak. Ekim ayında çekirdek enflasyon yüzde 3’e yükselirken, BoJ’un 2025 mali yılı enflasyon tahmini yüzde 2,7, 2026’da ise yüzde 1,8 olarak kaldı. Piyasa beklentileri, BoJ’un politika faizini yüzde 0,50’den yüzde 0,75’e yükseltmesini öngörüyor. Bu artış, son 30 yılın en yüksek faiz seviyesine ulaşmasını sağlayacak. BoJ Başkanı Kazuo Ueda’nın geçtiğimiz hafta yaptığı açıklama, ücret artışlarının devam ettiğini işaret ederek faiz artırımına yönelik sinyal verdi. Karar, cuma günü açıklanacak.
Yapay zeka özetledi
Gazze’de Byron Fırtınası 17 Filistinliyi Öldürdü
Gazze Şeridi’nde 10 Aralık’ta başlayan Byron fırtınası ve ardından gelen soğuk hava dalgası nedeniyle 17 Filistinli hayatını kaybetti. Sivil Savunma Müdürü Sevabite, altyapının yüzde 90’ının yıkıldığı, 1,5 milyondan fazla kişinin çadırda yaşadığı ve sınır kapılarının kapalı tutulmasıyla 300 bin çadır ile konteyner evin girişinin engellendiğini açıkladı. Fırtına sonucu 53 binden fazla çadır su altında kaldı, tıbbi noktalar hasar gördü ve bataklık oluştu. Yetkili, bu durumun uluslararası insancıl hukuka aykırı olduğunu vurgulayarak İsrail’e acil barınma ve yardım malzemelerine izin verilmesi çağrısı yaptı.
Yapay zeka özetledi
Cbam 2026’da 180 Ürüne Genişliyor
AB Komisyonu, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nı (CBAM) 1 Ocak 2026’dan itibaren genişletiyor. Bu kapsamda çelik ve alüminyum yoğun 180 ürün—makine, otomobil parçaları, ev aletleri ve inşaat ekipmanları—karbon vergisi kapsamında yer alacak. Mevcut ürünler (çimento, elektrik, çelik, alüminyum, gübre, hidrojen) için zaten emisyon raporlaması zorunlu; 2026’da ise ithalatçılar, ürünlerin sera gazı emisyonlarına karşılık CBAM sertifikası satın almak zorunda kalacak. Tedbirler, emisyon kaçağı ve kural ihlallerini önlemeyi amaçlıyor.
Yapay zeka özetledi
Suriyeli Ahmed, Bondi Plajı Saldırısında 15 Ölüyü Önledi
Suriyeli Ahmed el-Ahmed, 14 Aralık’ta Avustralya’nın Sydney kentindeki Bondi Plajı’nda gerçekleşen silahlı saldırıda baba-oğul şüphelilerden birinin elinden silahı alarak saldırıyı önledi. Olayda 15 kişi öldü, 42 kişi yaralandı. Ahmed, 5 kurşunla yaralanıp hastaneye kaldırıldı ve yakında ameliyat olacak. Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani, Ahmed’i telefonla arayarak geçmiş olsun dileklerini iletti; Cumhurbaşkanı Ahmed Şara da selamlarını ve dua dileğini aktardı.
Yapay zeka özetledi
Gazze’de Soğuk Hava Nedeniyle 17 Kişi Hayatını Kaybetti
Gazze Şeridi’ndeki Sivil Savunma Müdürlüğünden Basal, soğuk hava ve fırtınaların başlamasından bu yana 17 Filistinlinin soğuktan hayatını kaybettiğini açıkladı. Aynı dönemde 17’den fazla bina tamamen çöktü, 90’dan fazla bina kısmi çökme yaşadı ve barınakların yaklaşık yüzde 90’ı sular altında kaldı. Binlerce aile geçici barınaklarını kaybederken, sivil savunma 5 binden fazla yardım çağrısı aldı. Basal, uluslararası topluma acil konteyner evler ve ağır iş ekipmanlarının gönderilmesi çağrısında bulundu.
Yapay zeka özetledi
Kamboçya-tayland Sınır Çatışmalarında 17 Ölü, 77 Yaralı
Kamboçya ile Tayland arasında 7 Aralık’tan bu yana devam eden sınır çatışmalarında 17 Kamboçyalı sivil hayatını kaybetti, 77 kişi yaralandı ve 438 binden fazla kişi yerinden edildi. Çatışmalar, iki ülke arasındaki 817 kilometrelik sınır hattında, tartışmalı bölgedeki 11. yüzyıl tapınağının UNESCO’ya tescil girişimiyle 2008’de başlamıştı. ABD Başkanı Donald Trump’ın 12 Aralık’ta ateşkes sağlama çabalarına rağmen Tayland Başbakanı Anutin Charnvirakul, “topraklara ve halka zarar olmadığı sürece askeri eylemler devam edecek” açıklamasını yaptı.
Yapay zeka özetledi
Avrupa’nın Güvenliği Artık Zorunluluk
AB Komisyonu Başkanı von der Leyen, Strazburg’daki Avrupa Parlamentosu Genel Kurulunda yaptığı konuşmada, Avrupa’nın kendi güvenliğinden sorumlu olması gerektiğini vurguladı. Bunun artık bir seçenek değil, zorunluluk olduğunu belirten von der Leyen, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarının yanı sıra AB topraklarında da operasyonlarını artırdığını ve bu durumun ulusal ve ekonomik güvenliğe doğrudan tehdit oluşturduğunu ifade etti. Modern hibrit savaşa hazırlanmak için savunma sanayi tabanının yenilenmesi ve hızlı seri üretim kapasitesinin artırılması gereğine dikkat çekti. Ayrıca ABD’nin 5 Aralık Ulusal Güvenlik Stratejisi’ne atıfta bulunarak, dünya ekonomisindeki kaymanın hem Avrupa’yı hem de ABD’yi etkilediğini açıkladı.
Yapay zeka özetledi
Mit Profesörü Nuno Loureiro, Brookline’de Cinayet Sonucu Hayatını Kaybetti
Portekizli fizikçi ve MIT nükleer bilim-profesörü Nuno Loureiro, 47 yaşında Massachusetts eyaleti Brookline’deki evinde birden fazla kez vuruldu; salı sabahı hastanede hayatını kaybetti. Olay pazartesi gece gerçekleşti, cinayet soruşturması devam ediyor, henüz kimse gözaltına alınmadı. Loureiro, Mayıs 2024’te MIT Plazma Bilimi ve Füzyon Merkezi Direktörü olarak atandı ve Ocak ayında ABD Başkanlık Erken Kariyer Ödülü’nü kazandı.
Yapay zeka özetledi
Trump, İkinci Döneminde 221 Başkanlık Kararnamesi İmzaladı
Trump, ikinci başkanlık döneminde 12 Aralık itibarıyla toplam 221 başkanlık kararnamesi imzaladı ve bu sayı, ilk döneminin tamamında imzaladığı 220 kararnamenin üstünü geçti. Kararnamelerin 54’ü ekonomi ve ticaretle, 30’u hükümet verimliliğiyle, 25’i dış politika ve orduyla, 22’si enerji ve çevreyle, 21’i sağlık ve bilimle, 20’si çeşitlilik-eşitlik-kapsayıcılıkla, 15’i iç politikayla, 11’i muhaliflere yönelik kararlarla, 11’i göç ve sınırlarla, 12’si diğer konularla ilgiliydi. Kararnamelerin üçte biri mahkemelerde dava konusu oldu ve bazıları durduruldu.
Yapay zeka özetledi
Tayland-kamboçya Sınır Çatışmalarında 31 Ölü
Tayland Başbakanı Anutin, Kamboçya ile 7 Aralık’ta yeniden başlayan sınır çatışmalarında Tayland’ın ilk saldıran taraf olmadığını vurgulayarak ABD Başkanı Trump’tan, Kamboçya’nın Tayland’a yönelik saldırılarını önce durdurmasını istedi. Çatışmalarda Tayland tarafında 17 kişi hayatını kaybetti; toplam ölen sayısı 31’e ulaştı. İki ülke arasında 817 kilometrelik sınır hattı ve 2008’den beri süren anlaşmazlık var. Trump 12 Aralık’ta ateşkes sağlandığını duyurdu ancak Anutin, “Topraklarımıza ve halkımıza zarar olmadığı sürece askeri eylemler devam edecek” dedi.
Yapay zeka özetledi
Bondi Plajı’nda 15 Öldü, 42 Yaralandı, Şüpheliye 59 Suçlama
Sydney’deki Bondi Plajı’nda 14 Aralık’ta gerçekleşen silahlı saldırıda 15 kişi öldü, 42 kişi yaralandı; saldırıyı gerçekleştiren baba-oğuldan yaralı olan şüpheli Akram’a 59 suçlama yöneltildi: 15 cinayet, terör eylemi düzenleme ve 40 cinayete teşebbüs; Akram, polis gözetiminde hastanede tutuluyor ve davası 22 Aralık’ta yeniden görülecek.
Yapay zeka özetledi
Dünya Genelinde 281 Milyon Göçmen Bulunuyor
Dünya genelinde uluslararası göçmen sayısı 2020 itibarıyla 281 milyon kişiye ulaştı; bu, küresel nüfusun yüzde 3,6’sını oluşturuyor. Göçmenlerin 169 milyonu iş gücü göçmeni, 135 milyonu kadın, 146 milyonu erkek ve 28 milyonu çocuk. 2023 yılında yaklaşık 8 bin 500 göçmen hayatını kaybetti veya kayboldu. Haziran 2025 itibarıyla 117,3 milyon kişi zorla yerinden edildi; bunların 42,5 milyonu mülteci, 8,42 milyonu sığınmacı, 4,4 milyonu vatansız. Türkiye’de 3,6 milyon mülteci bulunuyor. OECD ülkelerine 2024’te 6,2 milyon yeni kalıcı göçmen girdi; bu, 2019’a göre yüzde 15 fazla. Aynı yıl 3 milyon yeni sığınma başvurusu yapıldı; bu, kuruluş tarihindeki en yüksek düzey.
Yapay zeka özetledi
Ab, Ukrayna’ya Rus Varlıklarıyla Tazminat Kredisi Verecek
AB liderleri, 13 Aralık’ta Brüksel’de yapılacak zirvede Ukrayna’ya mali destek sağlama amacıyla Rusya’nın dondurulmuş varlıklarını teminat olarak kullanma planını tartışacak. Zirveye 27 üye ülkenin devlet veya hükümet başkanları katılacak; Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy video konferansla bağlanacak. AB ve üye ülkeleri bugüne kadar Ukrayna’ya toplam 187,3 milyar avro kaynak sağladı, ancak Ukrayna’nın finansal kaynaklarının 2025’in ilk çeyreğinde tükenmesi bekleniyor. Plan kapsamında, Rusya’nın 210 milyar avroluk dondurulmuş varlıkları üzerinden Ukrayna’ya tazminat kredisi verilmesi öngörülüyor; kredi yalnızca Rusya savaş tazminatı ödediğinde geri ödenecek.
Yapay zeka özetledi
Eurovision’da İ̇srail Katılımı Kriz Yarattı, 5 Ülke Çekildi
Eurovision Şarkı Yarışması, 4 Aralık’ta Viyana’da yapılan Avrupa Yayın Birliği (EBU) Genel Kurulu’nda İsrail’in 2026 yılında Avusturya’nın başkenti Viyana’da düzenlenecek yarışmaya katılmasına izin verilmesi sonrası tarihinin en ağır krizlerinden birini yaşıyor. İsrail’in Gazze’de 20 binden fazla çocuğu ve 250’den fazla gazeteci öldüren saldırıları ile hükümetinin son yarışmaya siyasi müdahale etmesi nedeniyle Hollanda, İspanya, İrlanda, Slovenya ve İzlanda kamu yayıncıları katılımını iptal etti. Ayrıca 1994 birincisi Charlie McGettigan ve 2024 kazananı Nemo, ödülünü geri göndererek protesto etti.
Yapay zeka özetledi
Hind Rajab’ın Sesi, Venedik’te Gümüş Aslan Kazandı
Emine Erdoğan, 29 Ocak 2024'te Gazze'de İsrail ateşi altında bir araçta mahsur kalarak hayatını kaybeden 6 yaşındaki Filistinli Hind Rajab'ın hikayesini anlatan 'Hind Rajab'ın Sesi' adlı filmi Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi'nde izledi. Film, 3 Eylül 2025'te 82. Venedik Film Festivali'nde dünya prömiyerini yaptı ve 'Gümüş Aslan' ödülünü kazandı. Tunus, eseri 'En İyi Uluslararası Film' kategorisinde Oscar aday adayı olarak gösterdi. Yönetmen Kaouther Ben Hania'nın çalışması, Hind’in gerçek telefon kayıtlarını kullanarak olayı sessizlikler ve dramatik yeniden canlandırmalarla aktarıyor.
Yapay zeka özetledi